តាក មឿន៖ រត់គេចពីការងារជាច្រើនដង ដោយសារតែគ្មានកម្លាំង
តាក មឿន អាយុ៦៤ឆ្នាំ គឺជាកសិករនៅភូមិបានយ ឃុំអង្កាញ់ ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ។ នៅអាយុ១៤ឆ្នាំ មឿន ត្រូវអង្គការបានបញ្ជូន ឲ្យចូលទៅក្នុងកងចល័ត ដើម្បីធ្វើការងាររែកដី, ជីកព្រែក និងលើកប្រឡាយ។ នៅក្នុងកងចល័ត មឿន បានរត់គេចពីការងាររែកដី និងលើកទំនប់ ជាច្រើនដង ព្រោះគាត់មិនមានកម្លាំងធ្វើការងារ។ ដោយសារតែ មឿន រត់ច្រើនដងពេក ទើបអង្គការបញ្ជូនគាត់ឲ្យទៅធ្វើស្រែអំបិល។ នៅស្រែអំបិល អង្គការបានចាត់តាំង មឿន ឲ្យទៅធ្វើការងារខាងបច្ចេកទេសអំបិល ព្រោះគាត់នៅក្មេងពេក ហើយស្គមស្គាំងខ្លាំង គ្មានកម្លាំងរែកអំបិល។ នៅខាងបច្ចេកទេសអំបិល មឿន មិនសូវលំបាកប៉ុន្មាននោះទេ គឺគាត់គ្រាន់តែដើរមើលទឹកក្នុងស្រែប៉ុណ្ណោះ។
ក្រោយមក នៅពេលដែលមានកងទ័ពរំដោះចូលមក មឿន បានភៀសខ្លួនទៅដល់ខេត្តពោធិ៍សាត់ តាមប្រជាជនផ្សេងទៀត រួចបន្តធ្វើដំណើរឡើងលើភ្នំ តាមកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហម។ នៅលើភ្នំ មឿន បានជួបជាមួយសាកសពមនុស្សជាច្រើននាក់ ហើយអាហារហូបក៏មិនមានគ្រប់គ្រាន់។ មឿន បានធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើងរយៈពេលមួយខែ ទើបចុះពីភ្នំនៅខេត្តបាត់ដំបង។ នៅពេលចុះពីលើភ្នំ ប្រជាជនបានចាប់ មឿន ឃុំឃាំងនៅអូតាប៉ោង ខេត្តបាត់ដំបង មួយសប្ដាហ៍បន្តទៀត ព្រោះគិតថាគាត់ជាខ្មែរក្រហម។
ពេលចេញពីឃុំឃាំង មឿន ត្រូវបានគ្រួសារមួយនៅភូមិឬស្សីក្រាំង ទៅចិញ្ចឹមមើលថែ ធ្វើជាកូនធម៌ និងព្យាបាលជើងរបស់គាត់ដែលហើមខ្លាំង ដោយសារដើរច្រើន និងកង្វះអាហារហូប។ គ្រួសារឪពុកម្ដាយធម៌របស់មឿន បានលក់មាសអស់ជាច្រើន ដើម្បីព្យាបាលជំងឺជើងរបស់គាត់រហូតដល់ជា។ បន្ទាប់ពីជាជើង មឿន បានសុំឪពុកម្ដាយធម៌ត្រលប់ទៅស្រុកកំណើតវិញ ប៉ុន្តែត្រូវបានឪពុកធម៌ឃាត់ឲ្យចាំដល់រដូវស្រូវទុំសិន គាត់នឹងយករទេះជូនត្រលប់មកផ្ទះវិញ។ បន្ទាប់ពីរស់នៅជាមួយឪពុកម្ដាយធម៌បានរយៈពេលជិតមួយឆ្នាំ មឿន បានសម្រេចចិត្តរត់ត្រលប់មកផ្ទះវិញដោយខ្លួនឯង ព្រោះគាត់មិនចង់រៀបការជាមួយកូនគ្រួសារដែលគាត់នៅជាមួយ។
មឿន គិតថាឪពុកម្ដាយធម៌ដែលយកគាត់ទៅនៅជាមួយ គឺមានបំណងផ្សំផ្គុំគាត់ជាមួយកូនប្រុសរបស់ខ្លួន។ មួយវិញទៀត មឿន បានឮអ្នកជិតខាងនិយាយប្រាប់ឲ្យគាត់ធ្វើជាកូនប្រសារម្ដាយឪពុកធម៌តែម្ដងទៅ ព្រោះគាត់ជាគ្រួសារអ្នកមាន និងមានកូនតែម្នាក់។ នៅពេលដែលឮដូច្នេះ មឿន បានសម្រេចចិត្តរត់ត្រលប់មកស្រុកកំណើតតែម្នាក់ឯង នៅពេលដែលឪពុកម្ដាយធម៌ទៅចូលរួមពិធីបុណ្យអ្នកភូមិទាំងពីរនាក់។ មុនពេលចេញពីផ្ទះ មឿន បានទុកខ្សែកមាស និងទ្រព្យសម្បត្តិមានតម្លៃផ្សេងៗដែលម្ដាយឪពុកធម៌ទិញឲ្យនៅក្នុងប្រអប់ស្លា រួចធ្វើដំណើរជាមួយអ្នកផ្សេងទៀត។ មឿន បានចំណាយពេលកន្លះខែ ក្នុងការដើរពីខេត្តពោធិ៍សាត់ មកដល់ភ្នំពេញ។ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ មឿន បានទទួលអំណោយមួយចំនួន និងបន្តធ្វើដំណើរមកខេត្តតាកែវវិញ។
នៅពេល មឿន ទៅដល់ស្រុកកំណើត គាត់បានរៀបការ នៅអាយុ២១ឆ្នាំ។ បន្ទាប់ពីរៀបការរួចគ្រួសារមឿន ប្រកបរបបធ្វើស្រែ។ នៅពេលដែលអ្នកស្ម័គ្រចិត្តសម្ភាស មឿន មានជំងឺ ក្រពះពោះវៀន ហើយអាការជំងឺរបស់គាត់ គឺឆ្អល់ពោះ និងពិបាកបន្ទោរបង់។
អត្ថបទដោយ៖ ភា រស្មី
សម្ភាសដោយ៖ គ្រី ភាព ថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ២០២១